Inloggen

Verzameling Providers 4G klein

Het is alweer een jaar geleden dat de frequentieveiling afgerond is. Wat is er allemaal in de tussentijd gebeurd? En wat zijn de plannen voor 2014?
4GMasten.nl blikt samen met u terug en we kijken naar wat de providers van plan zijn.

Frequentieveiling

Op 31 oktober 2012 is de frequentieveiling van start gegaan. De veiling was noodzakelijk omdat de vergunningen begin 2013 afliepen. Daarnaast zijn er ook vergunningen geveild voor de nieuwe frequentiebanden.

Aan deze veiling deden 4 gegadigden mee;
KPN, Vodafone, T-Mobile, Tele2 en ZUM BV (samenwerkingsverband tussen Ziggo en UPC).

De veiling vond plaats via het internet, de deelnemers konden vanuit de eigen kantoren bieden. De veilingmeester werkte vanuit het hoofdkantoor van het Agentschap Telecom, gevestigd in Groningen.
De veiling bestond uit 2 fases; de hoofdfase en de toewijzingsfase. De hoofdfase kostte de meeste tijd, aangezien hierin de biedrondes zijn opgenomen. De initiele biedronde bestond uit 185 ronden waarin het veilingbedrag iedere keer werd verhoogd. Dit werd net zolang gedaan totdat er een evenwicht was tussen vraag en aanbod.
Er werden ongeveer 7 rondes per werkdag gehouden, de deelnemers kregen elke keer 3 kwartier de tijd om aan te geven hoeveel vergunningen en voor welke banden ze wilden bieden. De resultaten werden anoniem bekend gemaakt waarna de prijs voor de volgende ronde bekend werd gemaakt.

De prijzen werden bepaald door marktonderzoek en aan de hand van vergelijkbare veilingen in bijv. Duitsland. De prijzen werden elke ronde met 2% verhoogd en vanaf 15 november per 1%.
Deze initiële biedronde is geëindigd op 7 december 2012. Een aanvullende biedronde waar de deelnemers op hun zelf samengestelde combinaties van vergunningen konden bieden werd afgerond op 12 december.

Daarna kwam de 2e fase, de toewijzingsfase. Deze bestond uit 1 biedronde op 14 december. In deze ronde werd per verworven frequentieband geboden op de specifieke plek.

Dit is het resultaat en de betaalde bedragen;

 

Provider Totaal aantal vergunningen   Totaalprijs in €
Vodafone   9 1.380.800.000
KPN 15 1.351.852.000
T-Mobile 15 910.681.000
Tele2 2 160.813.000

 

ZUM heeft de biedingen gestaakt doordat de prijzen te hoog opliepen.

De vergunningen voor de 800 MHz en de 2600 MHz gingen in per januari 2013. De vergunningen in de 900 MHz en de 1800 MHz band gaan in na afloop van de bestaande vergunningen. Deze liepen af op 26 februari 2013. De betrokken partijen moeten de overgang zo soepel mogelijk laten verlopen zodat de klanten er zo min mogelijk hinder van hebben. Op moment van schrijven zijn alleen de 900 MHz frequenties nog niet compleet omgezet, de providers zijn hier nog druk mee bezig.

Naast de bestaande providers KPN, Vodafone en T-Mobile heeft Tele2 als nieuwkomer frequentieruimte ingekocht. Tele2 had al 2600 MHz frequentieruimte, maar die frequentie is niet geschikt voor landelijke dekking, tevens is dit deze frequentie alleen geschikt voor FDD (Frequency Division Duplexing), wat de meeste telefoons niet ondersteunen.

Vodafone, KPN en Tele2 hebben alle drie frequentie ruimte in de 800 MHz band.
In de 1800 MHz band hebben Vodafone, KPN en T-Mobile ruimte ingekocht.

Technologie neutraal

Wat een bijzonderheid is aan deze veiling is dat deze technologie neutraal is. Voor die tijd was de provider verplicht om UMTS op de 2100 MHz band uit te brengen, ondanks dat de providers liever een andere (lees: lagere frequentie) band hiervoor gebruiken, het bereik wordt immers groter bij een lagere frequentie.

Door deze technologie neutrale veiling mag de provider zelf beslissen welke techniek wordt ingezet op welke frequentie.

Enkele providers gaan bijv. nu de 900 MHz (GSM) band gebruiken voor UMTS en 4G. Er wordt dan op een relatief simpele manier een grotere (breedband) dekking gecreëerd zonder dat er een nieuwe mast geplaatst hoeft te worden.

Techniek

Waarom is 4G zo interessant t.o.v. 2G en 3G? De belangrijkste reden is dat er per opstelpunt 2 tot 4 keer zoveel bandbreedte per MHz frequentie mogelijk is als bij 3G.
4G is efficiënter dan 3G, daardoor kan een veel hogere capaciteit per cel worden bereikt.

Met 10 MHz spectrum kan ongeveer 15 Mbit/s per sector geleverd worden, op die manier kan een opstelpunt met 3 sectoren een capaciteit bieden voor ongeveer 1500 gebruikers. Als hier 3G zou worden toegepast  zouden er 2 tot 4 masten gebruikt moeten worden.

Single RAN

Alle providers gaan hun bestaande apparatuur vervangen (KPN, Vodafone, T-Mobile)/plaatsen (Tele2) door het zogenaamde Single RAN (Radio Access Network). Single RAN is de apparatuur in de basisstation die aan de voet van de mast staat.

BTS voorbeeld

BTS bij een mast

Single RAN heeft voor de providers veel voordelen, als eerste wordt er niet meer gebruik gemaakt van verschillende BTS’en (basisstation) voor elke technologie, maar zit alles in 1 kast.

huawei-from-legacy-ran-to-singleran

Single RAN

DSC02914

BTS

Daarnaast kan er nu van afstand bepaalde werkzaamheden (frequentiewijzigingen, nieuwe technieken) uitgevoerd worden. Tevens is de stroomverbruik lager en kan de basisstation gedeeld worden met een andere provider (wordt in NL nauwelijks toegepast).

Antennes

In principe hoeven de antennes niet vervangen te worden mits deze van na 1995 zijn. Dat zijn in principe de meeste antennes. De antennes kunnen meerdere frequenties tegelijk uitzenden. Daarbij kan dus een antenne GSM900, LTE800 en UMTS900 uitzenden (GSM900 =  GSM op de 900 MHz band, etc.).

KPN vervangt nauwelijks antennes, Vodafone doet het eerst alleen in op drukkere plekken en vervangt de antennes door de zogenaamde AIR-antennes (Antenna Integrated Radio) van Ericsson. Deze gaan efficiënter om stroomverbruik en geven volgens zeggen ook een betere dekking. Het voordeel van deze antennes is dat ze alle frequenties uitzenden, van 800 tot 2100 MHz. Hierbij bespaart de provider op extra antennes. Normaal gesproken worden er 2 tot 3 antennes gebruikt;

  • LTE800, GSM900 en UMTS900
  • GSM1800 en LTE1800
  • UMTS2100

T-Mobile vervangt op dit moment in beperkte mate antennes, en zal daarbij ook UMTS900 inschakelen. Tele2 gaat gebruik maken van de antennes van T-Mobile (antenne-sharing).

Providers

De providers hebben allemaal een andere tactiek uitgedacht voor de uitrol van het landelijke 4G netwerk. Er zal per provider besproken worden hoe ze dit aangelopen zijn en hoe de planning is voor de komende tijd.

KPN

KPN is als eerst gestart met het ombouwen van de locaties. Direct na de toewijzing van de frequenties is KPN begonnen met de ombouwen van de locaties in Amsterdam en omgeving. KPN was al enkele jaren geleden begonnen met de plannen voor de ombouw. Mede daardoor hebben ze de voorsprong van 1 tot 1,5 jaar op de andere providers.

KPN heeft in februari 2013 het eerste gedeelte van het 4G netwerk aangezet.

Dekking 4G KPN op 05-02-2013

Initiële dekking op 5 februari 2013

KPN heeft aangegeven dat ze gaan uitrollen volgens de inktvlek strategie. Met andere woorden; ze rollen per gebied uit die aansluit op de bestaande dekking. Hierdoor kan als een inktvlek de uitrol plaats vinden.

Het voordeel is dat de provider niet opnieuw een bepaald gebied in moet om masten om te bouwen en de consument weet duidelijker wat de gebiedsgrenzen zijn. Het nadeel is dat de 4G penetratie achterblijft ten opzichte van het eerst uitrollen in de grote steden. Mede door de snelheid waarmee KPN uitrolt is de dekking van alle providers het grootst, in oppervlakte maar ook het aantal inwoners. KPN rolt het netwerk eerst alleen nog maar uit in de LTE800 band. KPN gaat ook LTE1800 aanbieden, maar daar is nog geen verdere informatie over bekend.

Op dit moment is de dekking > 50% van het oppervlakte en > 70% van het aantal inwoners van Nederland.

KPN Dekking 12-12-2013

Dekking op 12 december 2013

KPN heeft zichzelf nog 3 maand de tijd gegeven om de landelijke dekking af te ronden. Het grootste gedeelte van het “restant” van Nederland heeft al aangepaste locaties.

Wat KPN daarna gaat doen is nog onbekend. Er blijven nog locaties over die nog niet voorzien zijn van 4G door meerdere oorzaken zoals het ontbreken van een glasvezelverbinding naar de locatie. Door de hogere bandbreedte is het noodzakelijk om een glasvezelverbinding te hebben, de straalverbindingen die veel wordt toegepast zal op langere termijn niet voldoen. KPN heeft in tegenstelling tot de andere aanbieders veel locaties al standaard voorzien van glasvezel.

Locaties in dunbevolkte gebieden en antennes op gebouwen zijn in verhouding minder vaak voorzien van glasvezel. Meestal wordt dan gebruik gemaakt van een straalverbinding of een koper verbinding (SDL). Op deze locaties wordt wel de BTS vervangen en EDGE ingeschakeld, maar 4G blijft uitgeschakeld totdat de locatie voorzien is van glas. De planning van het aansluiten van glas is echter onbekend en het kan dus meerdere maanden duren voordat de locatie voorzien wordt.

KPN heeft aangegeven dat de snelheid van de verbinding niet de hoogste prioriteit heeft, maar dat dekking en stabiliteit het belangrijkste zijn.

Vodafone

Vodafone was de 2e provider die het netwerk openstelde. In augustus 2013 ging het netwerk live in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. Vodafone rolt in tegenstelling tot KPN direct uit naar LTE800 en LTE1800. Hiermee hebben ze een voordeel voor de gebruikers van de iPhone 5. Het nadeel is dat Vodafone LTE1800 niet landelijk gaat uitrollen. Dat is te kostbaar aangezien ze ook LTE800 hebben wat veel meer dekking creëert.

Dekking Vodafone 05-08-2013

Initiële dekking op 5 augustus 2013

Vodafone heeft aangegeven dat ze eerst de drukke plekken gaan aanpakken, dat kunnen grote plaatsen zijn, maar ook industriegebieden, vliegvelden, etc.

De uitrol heeft (nog) niet op de snelheid als die van KPN. Het is goed mogelijk dat KPN veel specialistische capaciteit heeft ingehuurd waardoor de andere providers genoodzaakt zijn om op een lagere tempo uit te rollen.

Tevens heeft Vodafone het nadeel dat de eigen masten vaak nog niet voorzien zijn van glasvezel, al is Vodafone daar wel druk mee bezig. Veel locaties van Vodafone zijn verbonden met straalverbindingen.

Op dit moment zijn er op diverse plekken waar Vodafone met de uitrol bezig is, wel capaciteitsproblemen in met name de download. Waar gebruikers ongeveer 50 Mbit/s moeten halen, liggen de meeste speedtesten tussen de 10 en 15 Mbit/s. De upload is wel goed en is vaak hoger dan de download. Het kan zijn dat Vodafone het achterliggende netwerk nog niet helemaal afgerond heeft waardoor de maximale snelheden (nog) niet gehaald kunnen worden. Deze problemen zullen zeer waarschijnlijk in 2014 verholpen worden.

Op dit moment kan > 16% van de Nederlanders gebruik maken van Vodafone’s 4G.

Dekking Vodafone 4G op 18-12-2013

Dekking op 18 december 2013

Vodafone heeft aangegeven dat ze bezig met LTE-Advanced, Vodafone wil dit in 2014 gaan aanbieden. Hiervoor is wel simultane dekking van LTE800 en LTE1800 noodzakelijk, aangezien ze zeer waarschijnlijk gebruik gaan maken van Carrier Aggregation, daarbij wordt LTE800 en LTE1800 gecombineerd voor een hogere dekking.

Alleen de download stijgt door deze techniek, de upload blijft op het zelfde niveau (max. 50 Mbit/s). Met deze combinatie is een theoretische downloadsnelheid van 150 Mbit/s mogelijk. KPN heet ook aangegeven LTE-A te gaan testen, maar komt op zijn vroegst in 2015 met deze techniek.

T-Mobile

Als 3e in de rij heeft T-Mobile zijn 4G netwerk geopend op 18 november. Een aantal gebruikers had al eerder toegang tot het netwerk, T-Mobile heeft dat gebruikt om het netwerk te testen.

Groot-Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en delen van Den Haag waren de eerste plaatsen met toegang tot het 4G netwerk.

Dekking TMobile 19-11-13
Initiële dekking op 19 november 2013

T-Mobile heeft alleen een 1800 MHz frequentie bemachtigd, maar wel met 30 MHz bandbreedte. Ze kunnen daardoor al standaard 150 Mbit/s aanbieden, waar 20 MHz bandbreedte voor nodig is.

De eerste speedtesten van T-Mobile laten goede resultaten zien, in sommige gevallen wordt idd de 100 Mbit/s aangetikt. Met LTE1800 is het lastiger om een volledig dekkend netwerk te krijgen t.o.v. LTE800. Er is een significant aantal masten nodig om dezelfde dekkingsgraad te krijgen in vergelijking met LTE800. T-Mobile gaat dit grotendeels ondervangen door gebruik te maken van UMTS900. Ze leveren daarbij dus wel genoeg bandbreedte voor klanten om fatsoenlijk hun toestel te kunnen gebruiken waar geen LTE1800 ontvangst is. Het is afwachten hoe de dekkingsgraad uitpakt.

Dekking Tmobile 4G 12-12-2013

Huidige dekking op 12 december 2013

T-Mobile gebruikt net zoals Vodafone voornamelijk straalverbindingen. Doordat ze samen met Tele2 de masten ombouwen, kunnen ze gebruik maken van het uitgebreide glasvezelnetwerk van Tele2.

T-Mobile biedt 4G gratis aan bij al hun abonnementen. Bij KPN en Vodafone wordt het bij de meeste nieuwe abonnementen standaard bijgeleverd en bij oudere abonnementen moet er vaak een extra bundel afgesloten worden of moet er overgestapt worden naar een nieuwe (vaak duurdere) abonnement.

Tele2

Tele2 is de enige die nog niet begonnen is met de uitrol, voor de buitenwereld in ieder geval. Samen met T-Mobile rollen ze 4G uit, alleen Tele2 gebruikt de 800 MHz, dus niet in alle gevallen kunnen de bestaande antennes van T-Mobile gebruikt worden, bijv. als er alleen maar GSM1800 in de mast hangt. Tele2 plaatst in dat geval eigen antennes in de mast.

Tele2 maakt gebruik van antenne- en site-sharing. Dat betekent dat ze de antennes en de locatie delen met T-Mobile. De BTS is echter van Tele2 zelf. Tevens wordt er gebruik gemaakt van een eigen glasvezel. In sommige situaties wordt deze gedeeld met T-Mobile.

Tele2 bestaat al een tijdje in Nederland, maar niet als zelfstandige provider. Ze zijn een MVNO (Mobile Virtual Network Operator) bij T-Mobile. Dat wil zeggen dat ze gebruik maken van het T-Mobile netwerk voor het afhandelen van het ontvangst. Tele2 heeft wel een eigen backbone systeem waar alle data/gesprekken overheen gaan. Doordat ze alleen een 800 MHz frequentie hebben, blijven ze afhankelijk van T-Mobile voor de afhandeling van gesprekken, smsjes en datadekking buiten het eigen 4G netwerk. Tele2 is druk bezig met de voorbereidingen voor VoLTE (Voice over LTE) zodat ze voor de spraak straks niet meer volledig afhankelijk zijn van T-Mobile.

Tele2 is in Nederland niet zo’n grote speler op de mobiele markt, maar in het thuisland, Zweden, wel. Daar hebben ze al een uitgebreid 4G netwerk actief. Deze ervaringen gebruiken ze nu ook in Nederland.

De verwachting is dat Tele2 in de eerste maand(en) van 2014 het 4G netwerk activeert in de grote steden. De uitrol zal gelijk zijn aan die van T-Mobile. Tele2 wil als prijsvechter de markt op. Doordat ze alleen een 4G netwerk hebben, hebben ze geen last van compatibiliteitsproblemen, ze kunnen hun hele netwerk IP based maken zonder dat ze aan andere (lees: oudere) technieken hoeven te denken. Dat bespaart veel kosten op het onderhoud en het in stand houden daarvan.

Planning landelijke dekking

De planning van de providers over een landelijk dekkend netwerk liggen behoorlijk uiteen:

  • KPN rond de landelijke dekking (> 95%) in het 1e kwartaal af.
  • Vodafone heeft aangegeven dat er landelijke dekking in april 2015 is.
  • T-Mobile heeft geen uitspraken gedaan, eind 2014 willen ze de meerderheid van de klanten 4G bieden. Zeer waarschijnlijk zal het tot midden/eind 2015 duren voordat er landelijke dekking is.
  • Tele2 moet nog beginnen met de uitrol, maar landelijke dekking zal ongeveer gelijk lopen met die T-Mobile, dus midden/eind 2015.

Conclusie

De uitrol is goed op gang, in diverse onderzoeken (1 / 2) is gebleken dat de 4G interesse toeneemt, wat ook merkbaar is op 4GMasten.nl.
De communicatie van de providers is niet altijd even goed. KPN heeft op dit moment de zaken het beste voor elkaar; een postcode checker en een dekkingskaart die elke 2 weken wordt geupdate.

Vodafone heeft alleen een dekkingskaart die elke week geupdate wordt. Daarnaast hebben ze erg basaal een afbeelding geplaatst met een planning.
T-Mobile heeft ook een postcode checker, maar elke plaats waar in 2014 nog geen 4G verwacht wordt, krijgt alleen een melding met: 4G niet beschikbaar. Tevens hebben ze een dekkingskaart online waarvan de update frequentie niet bekend is.

Over Tele2 is nog niks bekend.

In 2014 gaat KPN het 4G netwerk afronden, in ieder geval in de 800 MHz band. Wat de verdere plannen van KPN zijn is nog onbekend, maar de verwachting is dat KPN zijn voorsprong niet kwijt wil. Denk vooral aan LTE1800 dekking en waarschijnlijk de implementatie van VoLTE.
De planning van T-Mobile/Tele2 en Vodafone lopen ongeveer gelijk, dat kan nog een interessante strijd worden.

2014 gaat in ieder geval een zeer interessant jaar worden voor 4G. Er zal getest worden met VoLTE en LTE-Advanced en ook zullen de PR afdelingen van de providers 4G meer promoten als  de dekking toeneemt.

4G Masten in Nederland

West NL 4G Oost NL 4G

Achtergrond Artikelen

4G implementaties, wat kunnen we verwachten

GSA Logo
GSA (Global mobile Suppliers Association) publiceert op regelmatige basis statistieken en artikelen over de 4G status over de gehele wereld. In deze komkommertijd kijken we even hoe het gesteld is met de 4G implementaties bij de providers op deze aardbol.

Lees meer...

De grote verwisseltruuk

banner

4GMasten.nl was laatst op bezoek bij een site-swap, in dit geval van T-Mobile. In dit achtergrond artikel laten we zien hoe dat in zijn werk gaat en wat er allemaal bij komt kijken.

Lees meer...

Antennes, de verbindende eenheid

totaal plaatje

Iedereen kent ze, de antennes van de providers, in masten of in/op/aan gebouwen. Maar welke antennes zijn nu van welke provider? En wat komt er allemaal bij kijken? We gaan in dit artikel daar dieper op in.

Lees meer...

4G Categorieën; de volgende stap

Generaties

LTE cat 4 of cat 6, je ziet deze kenmerken steeds vaker bij toestellen vermeld staan, maar wat zijn die categorieën en wat kun je er mee, of beter gezegd, wat kan het toestel dan wel of niet?

Lees meer...

Nieuwsbrief

  • Nieuwsbrief 4G Masten.nl


Ontvang HTML?

Joomla Extensions powered by Joobi